Gesprekstrainer – Slechtnieuwsgesprekken: duidelijk, zorgvuldig en menselijk

Je moet iemand slecht nieuws vertellen. Bijvoorbeeld dat een behandeling niet het gewenste resultaat heeft, een verzoek wordt afgewezen of een besluit anders uitvalt dan de ander had gehoopt. Je weet wat je moet zeggen, maar hoe pak je het gesprek aan? 

Vaak proberen we slecht nieuws voorzichtig te brengen. We geven eerst veel uitleg, zoeken naar de juiste woorden of verzachten de boodschap. Begrijpelijk, want je wilt de ander niet onnodig kwetsen. Maar daardoor wordt soms juist minder duidelijk wat je eigenlijk wilt zeggen. 

En dan is er de reactie van de ander. Verdriet, boosheid, ongeloof, verwijten of misschien helemaal niets. Hoe ga je daarmee om? Geef je meer uitleg, probeer je gerust te stellen of ga je direct op zoek naar een oplossing? 

In deze PAO Gesprekstrainer leer je hoe je een slechtnieuwsgesprek voorbereidt en voert. Je oefent met het helder brengen van de boodschap, zonder lange aanloop of onnodige uitleg. Ook leer je hoe je ruimte geeft aan de reactie van de ander en hoe je daarbij zelf rustig en duidelijk blijft. 

Je kijkt ook naar je eigen gedrag. Wat doe jij als iemand emotioneel wordt, blijft doorvragen of het niet met je eens is? Vind je het lastig om stiltes te laten vallen? Ga je snel oplossingen bedenken of merk je dat je de boodschap toch weer wat afzwakt? 

Je oefent hoe je kunt luisteren en aansluiten bij de ander, zonder de boodschap terug te nemen. Want begrip tonen betekent niet dat je een besluit moet veranderen of overal een oplossing voor hebt. 

In de Gesprekstrainer voer je verschillende realistische gesprekken. Je probeert verschillende aanpakken uit, krijgt feedback en kunt opnieuw oefenen. Zo ontdek je wat in jouw gesprekken werkt en waar je nog in kunt groeien.

Deze Gesprekstrainer is ontwikkeld door PAO in samenwerking met Het Teamlab en DialogueTrainer. Je krijgt praktische handvatten en oefent deze in interactieve gesprekssimulaties. Zo leer je niet alleen hoe je een slechtnieuwsgesprek kunt voeren, maar ervaar je ook wat jouw manier van communiceren bij de ander oproept. 

Kernpunten

• Een slechtnieuwsgesprek voorbereiden en opbouwen. 
• De boodschap helder en zonder omwegen brengen. 
• Omgaan met verdriet, boosheid, stilte en andere reacties. 
• Begrip tonen zonder te sussen, verdedigen of de boodschap af te zwakken. 
• Duidelijk blijven en het gesprek zorgvuldig afronden. 

Je hebt (vanaf aankoopdatum) 12 maanden toegang.

1. Wat maakt slecht nieuws brengen lastig?
Slecht nieuws brengen is vaak ongemakkelijk. Je wilt duidelijk zijn, maar ook rekening houden met de ander. Je onderzoekt wat deze gesprekken bij jou oproepen en hoe dat je gedrag beïnvloedt. Ga je veel uitleggen, de boodschap verzachten of probeer je het gesprek juist zo snel mogelijk af te ronden? 

2. De boodschap helder brengen
Hoe zorg je ervoor dat de ander begrijpt wat je wilt zeggen, ook als het nieuws moeilijk is? Je oefent met het voorbereiden en opbouwen van een slechtnieuwsgesprek. Je leert de kern op tijd te benoemen, begrijpelijke taal te gebruiken en niet te veel uit te leggen. 

3. Omgaan met emoties en reacties
Na het slechte nieuws kan de ander heel verschillend reageren. Iemand wordt boos, verdrietig, stil of stelt steeds opnieuw dezelfde vraag. Je oefent met luisteren, stiltes laten vallen en emoties erkennen. Ook leer je hoe je voorkomt dat je gaat sussen, verdedigen of direct met oplossingen komt. 

4. Duidelijk blijven en zorgvuldig afronden
Soms blijft iemand het oneens met de boodschap of vraagt de ander iets wat je niet kunt bieden. Je oefent hoe je begrip toont en tegelijkertijd duidelijk blijft over wat wel en niet mogelijk is. Ook leer je hoe je vragen beantwoordt, het gesprek weer richting geeft en samen passende vervolgstappen bespreekt. 

Hoe werkt de PAO Gesprekstrainer?

Je start met een herkenbare situatie uit de praktijk en krijgt kort de theorie en gespreksprincipes die je nodig hebt. Daarna ga je zelf het gesprek aan met een virtuele gesprekspartner. Je krijgt feedback op je aanpak en kunt het gesprek opnieuw voeren met een andere aanpak.

Juist doordat je onbeperkt kunt proberen, terugkijken en opnieuw oefenen, krijg je zicht op wat er in jouw gesprekken werkt.

Hier lees je meer over de PAO Gesprekstrainer.

Je hebt (vanaf aankoopdatum) 12 maanden toegang.

Deze Gesprekstrainer is bedoeld voor professionals in zorg, welzijn en onderwijs die in hun werk moeilijke of ingrijpende boodschappen moeten overbrengen. Bijvoorbeeld psychologen, orthopedagogen, behandelaren, gedragsdeskundigen, zorgprofessionals, onderwijsprofessionals en leidinggevenden. 

De trainer is vooral relevant als je gesprekken herkent waarin je opziet tegen het brengen van slecht nieuws, merkt dat je veel gaat uitleggen of het lastig vindt om met de emoties van de ander om te gaan.