Fasegerichte Traumabehandeling

Klinisch behandelkompas voor complexe PTSS: van stabilisatie tot traumaverwerking en integratie
De behandeling van cliënten met complexe traumaproblematiek vraagt vaak om meer dan het volgen van één methode of protocol. Bij complexe PTSS, dissociatieve symptomen, hechtingsproblematiek en persoonlijkheidsproblematiek is het behandelproces zelden lineair: stabilisatie, traumaverwerking en integratie lopen in de praktijk regelmatig door elkaar heen. Dat vraagt van de behandelaar niet alleen kennis van verschillende interventies, maar vooral het vermogen om zorgvuldig te bepalen wat op welk moment passend is.

In deze compacte cursus verdiep je je in fasegerichte traumabehandeling en Multidisciplinaire Integrale Traumabehandeling (MIT). De nadruk ligt op klinisch redeneren bij complexe traumacasuïstiek: hoe beoordeel je draagkracht, wanneer is traumaverwerking verantwoord en hoe maak je onderbouwde keuzes binnen een behandeltraject dat vastloopt of steeds van richting verandert?

De cursus biedt een praktisch behandelkompas om met meer overzicht, scherpte en vertrouwen behandelbeslissingen te nemen bij complexe PTSS en vroegkinderlijk trauma.  

Positionering binnen de Trauma Academie
Deze cursus is één van de kernmodules binnen de Trauma Academie en biedt een verdiepend, evidence-informed kader voor traumatherapie bij (en rondom) complex trauma en dissociatieve symptomen. De cursus richt zich niet op één specifieke fase of traumaverwerkingstechniek, maar helpt je ze in samenhang te plaatsen. Je leert denken en handelen als traumabehandelaar: van stabilisatie en indicatiestelling tot traumaverwerking en integratie, met speciale aandacht voor complex trauma, complexe PTSS, dissociatie en persoonlijkheidsproblematiek. 

Aantal bijeenkomsten: 4

Bijeenkomst 1: Fase 1 van het driefasenmodel: stabilisatietechnieken
Na afloop van de bijeenkomst: 

• heb je kennis van het driefasenmodel en complex trauma. 
• kun je onderscheid maken tussen complex trauma, enkelvoudig trauma en persoonlijkheidsproblematiek. 
• heb je kennis van het doel van fase 1 en een overzicht van verschillende stabilisatietechnieken. 
• heb je specifieke kennis van en ervaring met psycho-educatieve interventies. 
• heb je specifieke kennis van en ervaring met het toepassen van de retraumatiseringsdriehoek. 
• heb je specifieke kennis van en ervaring met het toepassen van diverse groundingtechnieken. 

Bijeenkomst 2: Fase 2: verwerkingsfase (NET en Imaginaire Exposure en EMDR)
Na afloop van de bijeenkomst: 

• heb je kennis van verschillende verwerkingstechnieken en hun indicatiegebieden. 
• heb je specifieke kennis van en ervaring met het toepassen van globale traumaverwerkingstechnieken, in het bijzonder NET. 
• heb je kennis van het doel en het werkingsmechanisme van Imaginaire Exposure. 
• heb je specifieke kennis van en ervaring met Imaginaire Exposure. 
• heb je specifieke kennis van EMDR en kun je Imaginaire Exposure en EMDR plaatsen binnen de behandeling van complex trauma. 

Bijeenkomst 3: Imaginaire Rescripting: wanneer welke verwerkingstechniek?
Na afloop van de bijeenkomst: 

• heb je kennis van het doel en het werkingsmechanisme van Imaginaire Rescripting. 
• heb je specifieke kennis van en ervaring met Imaginaire Rescripting. 
• heb je kennis van de mogelijkheden en beperkingen van schrijftherapie. 
• heb je kennis van en inzicht in wanneer welke verwerkingstechniek passend is. 

Bijeenkomst 4: Fase 3: gevolgen voor de behandelaar en afsluiten behandelingen en intervisie/supervisie
Na afloop van de bijeenkomst: 

• heb je kennis van verschillende aspecten en fasen van fase 3. 
• heb je kennis van valkuilen bij langdurige behandelingen en manieren om behandelingen zorgvuldig af te sluiten. 
• heb je kennis van de gevolgen van complexe traumabehandeling voor de behandelaar en weet je welke handelingsmogelijkheden daarbij passend zijn. 
• kun je problemen uit casuïstiek delen en bijdragen aan mogelijke oplossingen. 
• kun je problemen of aandachtspunten uit eerdere besprekingen plenair bespreken en vertalen naar vervolgstappen. 

Werkwijze

Deze vierdaagse cursus biedt een geïntegreerd en praktijkgericht overzicht van de belangrijkste behandelkeuzes binnen de behandeling van complexe traumaproblematiek. Je verdiept je in het volledige behandeltraject: van stabilisatie tot traumaverwerking en integratie.

Daarbij staat, naast kennisoverdracht, vooral de vertaling naar de behandelkamer en het vergroten van je handelingsrepertoire als traumabehandelaar centraal.

Ter voorbereiding op de cursusdagen bestudeer je literatuur en krijg je introducties in theorieën via de online leeromgeving. Tijdens de klassikale bijeenkomsten wisselen theoretische verdieping, casusbesprekingen en het actief oefenen van vaardigheden rondom interventies en (verwerkings-)technieken elkaar af. Er is veel ruimte voor het bespreken van eigen praktijkervaringen en het gezamenlijk verkennen van complexe behandelvragen.

Je leert hoe je klachten zoals intrusies, vermijding, hyperarousal, emotiedysregulatie en dissociatie kunt begrijpen en behandelen vanuit een fasegerichte benadering. Daarbij krijg je inzicht in het versterken van stabilisatie en het beoordelen van draagkracht, zodat je beter kunt bepalen wanneer een cliënt klaar is voor traumaverwerking en welke indicaties en contra-indicaties daarbij een rol spelen.

Vervolgens maak je kennis met verschillende evidence-based traumaverwerkingstechnieken, waaronder Narrative Exposure Therapy (NET), traumagerichte cognitieve gedragstherapie, EMDR, Imaginaire Exposure, Imaginaire Rescripting en schrijftherapie. Buiten het aanleren van vaardigheden rondom deze technieken, focussen we vooral op het maken van onderbouwde behandelkeuzes: welke interventie past bij welke cliënt, in welke fase van het behandeltraject en bij welke complexe traumacasuïstiek?

Door actief te oefenen met onder meer Imaginaire Exposure en Imaginaire Rescripting, ontwikkel je vaardigheden om behandeltrajecten systematisch vorm te geven. Tijdens de afsluitende supervisiemiddag staat jouw eigen casuïstiek centraal. Samen met de docent en collega-deelnemers reflecteer je op vastlopende trajecten, behandelkeuzes en dilemma’s uit de praktijk, zodat je de opgedane kennis direct kunt toepassen binnen je eigen behandelsetting. 

Literatuur

Verplichte boeken:

• Stöfsel, M. (2020). Trauma en verwerkingstechnieken. Indicatiestelling bij traumabehandeling in de ggz. Bohn Stafleu van Loghum. ISBN: 9789036825009
• Stöfsel, M., & Mooren, T. (2017). Trauma en persoonlijkheidsproblematiek. Bohn Stafleu van Loghum. ISBN: 9789036810838
• Stöfsel, M. (2026). Niet veilig Thuis. Koninklijke Boom Uitgevers. ISBN: 9789024468539

Deze opleiding is bedoeld voor ervaren, BIG-geregistreerde traumabehandelaren die volwassenen met (vroegkinderlijke) complexe traumaproblematiek behandelen en hun klinische besluitvorming willen verdiepen.  

 Je bent Psychiater, Klinisch Psycholoog, Psychotherapeut, GZ-psycholoog, Verpleegkundig Specialist, Orthopedagoog-Generalist, of daarvoor in opleiding. Vlaamse collega’s met een gelijkwaardige postacademische vooropleiding, zoals een postgraduaat in de psychotherapie zijn van harte welkom.   

•  Je hebt relevante werkervaring in de GGZ als behandelaar (minimaal 12 uur per week), onder andere in (complexe) traumaproblematiek. 
• Je beschikt over een huidige werksetting waarin je mogelijkheden hebt om de casusgerichte opdrachten en huiswerkopdrachten uit te voeren.  
• Je hebt de basiscursus Vroegkinderlijk Chronisch Trauma (VCT)  of beschikt over aantoonbaar gelijkwaardige voorkennis.