NIP en PAO Psychologie starten gratis spreekuur voor startende psychologen

Samenwerken met PAO

Renske Jonker, voorzitter van de sectie Startende Psychologen bij het NIP, en bijna klaar met haar GZ-opleiding, was blij toen PAO haar benaderde met de vraag om samen te gaan werken. ‘PAO wil graag aansluiten bij waar startende psychologen behoefte aan hebben. Dat sprak ons heel erg aan. Wij weten wat er speelt, zij weten wat er nodig is. Zo zijn we gekomen tot een spreekuur gericht op soft skills, oftewel professionele vaardigheden.’

Verwachtingen

‘De overgang van de studie psychologie naar het werkveld is gewoon erg groot’, legt Renske uit. ‘We worden wetenschappelijk opgeleid, maar vervolgens gaan de meeste afgestudeerde psychologen praktisch aan de slag. Dus dan wordt er verwacht dat je CGT of een andere behandeling kan geven, terwijl je daar eigenlijk nog helemaal geen kaas van hebt gegeten. Dat zijn de hard skills waar startende psychologen behoefte aan hebben.’

Onzekerheid

Daarnaast hebben startende psychologen te maken met onzekerheid in het werkveld’, vervolgt Renske. ‘Wat gewoon logisch is. Startende professionals in andere werkvelden herkennen dat denk ik ook. Dat gaat over vragen als “Wat mag ik vragen?”, “Hoe oriënteer ik me, en hoe manoeuvreer ik hier?” Psychologen zijn vaak een beetje te lieve mensen met een zorghart. En dan heb je, afhankelijk van het werkveld waar je inzit, ook nog vaak met ingewikkelde mensen te maken die je moet helpen of ondersteunen. Die veel met je doen als persoon, die veel bij je oproepen. Hoe ga je daar mee om, als je dat nog nooit op een professionele manier hebt gedaan? Dat dat zijn de soft skills die startende psychologen missen.

Steviger staan

‘Kortom, er wordt veel gevraagd van startende psychologen, terwijl ze eigenlijk helemaal niet weten wat ze van zichzelf mogen verwachten’, vat Renske samen waar startende psychologen tegenaanlopen. ‘Daar waar we kunnen proberen we als NIP, hulpmiddelen te ontwikkelen zodat starters steviger staan. Denk aan een boekenlijst, handreikingen voor starters met tips, tricks en tools, webinars over ontwikkelmogelijkheden en intervisie. Maar ook voor beroeps- en juridisch advies kun je bij ons terecht. Bovendien behartigen we als NIP de belangen van starters door hun stem te laten horen aan de politieke – en verenigingstafels en informeren we over een stukje professionele identiteit met de tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid die je als psycholoog neemt en de beroepscode waaraan je je als startende psycholoog conformeert. Het spreekuur van PAO gaat met name voor het verbeteren van de soft skills heel waardevol zijn.’

Soepele start maken

Margriet Wensink, directeur van PAO Psychologie en ooit zelf gewerkt als startende psycholoog, herkent waar startende psychologen op vastlopen. ‘Bij PAO weten we heel goed hoe we hen kunnen helpen een soepele, gezonde start te maken in hun werk. Vaak komen starters terecht in pittige functies waarin meteen heel erg aan hen getrokken wordt. Bijvoorbeeld ouders of een leerkracht die willen dat bij een kind ADHD wordt vastgesteld. Of, wat ik zelf heb meegemaakt als gedragswetenschapper in de jeugdzorg, dat ouders tegen je zeggen: “O ja? Vind jij dát van ons kind? Heb je zelf überhaupt kinderen?” Of dat startende psychologen worden ingezet om complexe zaken te begeleiden waarbij ze heel ervaren hbo-medewerkers moeten adviseren.

Loslaten en meebewegen

‘Startende psychologen zelf denken vaak dat ze in dit soort situaties vooral hun kennis moeten inbrengen’, vervolgt Margriet. ‘Dat ze alles moeten weten. Bij PAO vinden we dat je dit een beetje moet proberen los te laten en meebewegen. Bijvoorbeeld door te zeggen “Ik zoek het even uit” in plaats van dat je je paniekerig afvraagt: wat moet ik nú antwoorden? Het gaat niet om “Hoe kom ik zelfverzekerder over?”, maar om “Hoe ben ik zelfverzekerd in mijn houding?” Door bijvoorbeeld op een goede manier aan te geven waar je wel of niet van bent, wat je misschien even moet uitzoeken of wat je paraat hebt.

Balans vinden

‘Het draait vooral om de balans tussen positioneren en samenwerken, bewust communiceren en begrijpen waar iemand vandaan komt en waar de weerstand zit. Dit is, dat heb ik zelf ook ervaren, iets anders dan waar een psycholoog zich normaal gesproken comfortabel bij voelt. Die is vooral gewend collega’s of cliëntente overtuigen met (academische) kennis.’

Bewuster omgaan met

Margriet adviseert het cursusaanbod professionele vaardigheden van PAO vaak aan als een soort burnout-preventie. ‘Als je bewuster kunt omgaan met waar je wel en niet verantwoordelijk voor bent en hoe je je verhoudt tot je functie, ga je veel minder snel over je grenzen heen. In het online spreekuur helpen we startende psychologen deze professionele vaardigheden wat meer eigen te maken zodat ze beter om kunnen gaan met ingewikkelde praktijkvragen en -situaties.’